Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı ve Öncelikli Alanları doğrultusunda disiplinlerarası bir
bakış açısıyla hazırlanan “Kültürel Miras Olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk 50
Yılındaki Türk Halk Danslarının Tespiti, Transkripsiyonu ve Analizi (1923-1973)”
başlıklı proje, TÜBİTAK 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme
Programı’nın Cumhuriyetin 100. Yılı özel çağrısı kapsamında desteklenmeye hak
kazandı.
Projenin ilk saha çalışması, 1-3 Mart 2025 tarihlerinde Tekirdağ ilinde gerçekleştirildi.
Saha ekibinde, Dilek Cantekin Elyağutu’nun yanı sıra üç farklı üniversiteden
araştırmacı yer aldı. SAÜ Devlet Konservatuvarı Türk Halk Oyunları Bölümü öğretim
üyesi Prof. Dr. Kerem Cenk Yılmaz, Arş. Gör. Semih Özbilgi, İnsan ve Toplum
Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Tufan Turan, İstanbul
Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müzikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mehtap
Demir Güven, saha ekibinde çalışmaları sürdürüyor.
Türk Halk Oyunları mirasına hizmet
Tekirdağ ilinde uygulanan “Karşılama” türü dansların yaşatılması için uzun yıllardır bu
kültürel mirasın sonraki kuşaklara yayılmasını sağlayan yöre uzmanı Halil Yoruç’un
rehberliğinde, saha çalışması kapsamında Türk halk danslarının tarihi, kökeni ve
toplum üzerindeki etkileri araştırıldı. Bu bağlamda, yerel dansçılar, dans eğitmenleri,
müzisyenler ve yerel topluluk üyeleri ile görüşmeler, gözlemler ve doküman analizi
yapıldı. Toplum üyelerinin dansa katılımı, dans gruplarının ve atölyelerin faaliyetleri,
dans etkinlikleri ve festivaller gibi unsurlar tarihsel bağlamda incelendi. Saha
çalışması kapsamında geleneksel dansları öğreten ve aktaran dans ustalarının
kültürel bağlamı aktarmadaki etkileri de gözlemlendi. Tekirdağ ilinin Şarköy ilçesi ve
Karacakılavuz köyünde kaynak kişilerle görüşmeler yapıldı ve bu saha çalışması
doğrultusunda yörenin kültürü hakkında önemli veriler elde edildi.
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Dilek Cantekin Elyağutu, Tekirdağ ilinin Şarköy ilçesi ve
Karacakılavuz köyünde kaynak kişilerle görüşmeler yaptıklarını dile getirdi. Saha
ekibi olarak projenin ilk aşamasının oldukça verimli geçtiğine inandıklarını söyleyen
Doç. Dr. Elyağutu, başlattıkları bu çalışmanın Türk halk oyunları mirasına büyük bir
hizmet sunacağını düşündüklerini vurguladı.
Kültürel mirasın belirlenmesine katkı sağlayacak
Proje, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk 50 yılında Türk halk danslarının tarihini ve gelişimini
sağlam bir temele oturtarak bu kültürel mirasın belgelenmesine katkı sağlayacak.
Yerel dansçılar, eğitmenler, müzisyenler ve topluluk üyeleriyle yapılan görüşmeler ve
gözlemler, Türk halk danslarının yerel ve ulusal düzeydeki etkilerini anlamak için
zengin veri setleri oluşmasına ön ayak olacak.
Disiplinlerarası yaklaşım
Proje, etnokoreoloji, etnomüzikoloji, tarih, coğrafya, istatistik ve bilişim alanlarını bir
araya getirerek disiplinlerarası bir bakış açısı sunuyor. Bu yaklaşım, kültürel
çalışmaların daha kapsamlı bir şekilde ele alınmasını sağlayacak.
Projeden elde edilen bulguların, akademik programların ve eğitim müfredatlarının
geliştirilmesine katkıda bulunarak, Türk halk danslarının öğretilmesi ve gelecek
nesillere aktarılmasında önemli bir kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.
