Uluslararası Af Örgütü, yurtdışında yaptığı konuşma nedeniyle “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen
yaymak” ve “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlarından tutuklu yargılanan, insan hakları
savunucusu Enes Hocaoğulları için, Ankara Cumhuriyet Başsavcısı’na hitaben yazılmış bir
dilekçeyi imzaya açtı. Uluslararası Af Örgütü’nden yapılan açıklamada, yetkililere, Enes
Hocaoğulları’nın derhal ve koşulsuz serbest bırakılması çağrısı yapılırken, “Hiç kimse, ifade
özgürlüğü hakkını barışçıl bir şekilde kullandığı ve insan hakları ihlallerine karşı çıktığı için
yargılanmamalıdır” ifadelerine yer verildi.
İfade özgürlüğünü kullandığı için iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası isteniyor
23 yaşındaki insan hakları savunucusu ve LGBTİ+ hakları aktivisti Enes Hocaoğulları, şubatta,
Strazburg’da düzenlenecek Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi’nin 48’inci
oturumuna Türkiye’yi temsilen katılmak üzere gençlik delegesi olarak seçildi. 27 Mart’taki
konuşmasında, bir önceki hafta İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve
tutuklanmasının ardından düzenlenen kitlesel protestolara yönelik baskılardan söz etti.
Uluslararası Af Örgütü’nün de aralarında bulunduğu insan hakları örgütleri, bu protestolar
sırasında polisin aşırı güç kullanımı, barışçıl protestoculara karşı hukuka aykırı olarak az
öldürücü silah kullanımı ve gözaltında cinsel şiddet tehditleri de dahil ciddi insan hakları ihlallerini
belgelemişti. Hocaoğulları 5 Ağustos’ta Ankara Esenboğa Havalimanı’nda gözaltına alındı ve
tutuklandı. TCK’nın 217/A Maddesi uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngören “halkı
yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak” ile suçlanıyor. Ayrıca TCK’nın aynı cezayı öngören 216/1
Maddesi uyarınca “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” gibi temelsiz bir suçlamayla da karşı karşıya.
Her iki suçtan da hüküm giymesi halinde, Hocaoğulları yalnızca ifade özgürlüğü hakkını
kullandığı için iki yıldan altı yıla kadar hapis cezasına mahkum edilebilir.
TCK’nın 217/A Maddesi kaldırılmalı
Hakkındaki iddianame, konuşmasında geçen “İlk günden beri oradayım, polis güçleri üzerimizde
orantısız güç uyguladığında; biber gazı, plastik mermi, tazyikli su ile arkadaşlarım gözaltına alınıp
çıplak aramalara maruz kaldığında oradaydım” ve “Geçen hafta sokaklarda demokrasi için
savaşıyordum. (…) Gençlik artık yeter diyor, biz yeter diyoruz ve özgürlüklerimizi geri almak için
sokağa çıkmaya hazırız” cümlelerine atıfta bulunuyor. Bu cümleler iddianamede, “tepkiye neden
olduğu ve sosyal medya uygulamalarından Emniyet Genel Müdürlüğü ve Adalet Bakanlığı etiketi
ile paylaşıldığı” gerekçesiyle yöneltilen suçlamalara kanıt olarak sunuluyor. TCK’nın 217/A
Maddesi 2022’de yürürlüğe girdiğinden beri aşırı geniş ve muğlak ifadeleriyle ve özellikle
gazetecileri hedef alan keyfi kullanımıyla, Türkiye’nin ifade özgürlüğü hakkını koruma
konusundaki insan hakları yükümlülüğüyle bağdaşmıyor. Ayrıca TCK’nın 216/1 Maddesi aşırı
geniş bir biçimde tanımlanıyor ve uluslararası hukukta var olan, ifade özgürlüğü hakkına yönelik
izin verilebilir sınırlamalardan çok daha kapsamlı. Uluslararası Af Örgütü, Türkiye’yi 217/A
Maddesi’ni kaldırmaya ve dezenformasyonla mücadele amacı taşıyanlar da dahil, ifade
özgürlüğü hakkını düzenleyen tüm yasaların Türkiye’nin uluslararası hukuk yükümlülüklerine
uygun hale getirilmesini sağlamaya çağırıyor. Ayrıca uzun yıllardır, 216/1 Maddesi’nin
uluslararası insan hakları standartlarındaki gereklilikler doğrultusunda değiştirilerek, yalnızca
şiddet veya ayrımcılık kapsamına giren nefret savunuculuğunu yasaklamak için kullanılmasını
sağlama çağrısı yapıyor.
Enes Hocaoğulları’nın serbest kalması için imza linki: https://www.amnesty.org.tr/icerik/keyfi-
olarak-tutuklanan-aktivist-enes-hocaogullari-serbest-birakilmali
